Smarowanie łożysk – jaki środek smarny wybrać?

Smarowanie łożysk - jaki środek smarny wybrać?

Nie od dziś wiadomo, że smarowanie łożysk jest bardzo ważne. Na rynku można znaleźć wiele środków smarnych, różniących się między sobą składem.

  1. Jak dobrać smar do łożyska?
  2. Rodzaje środków smarnych
  3. Oleje bazowe i dodatki

Środki smarne są ważne, ponieważ nie tylko wydłużają okres żywotności komponentu, ale także zapewniają płynną pracę. Nie jest jednak tak, że wystarczy zaopatrzyć się w obojętnie jaki produkt. Wybór środka smarnego jest podyktowany pewnymi czynnikami. Jakimi? Odpowiedź znajdziesz w niniejszym artykule.

Jak dobrać smar do łożyska?

Środek smarny do łożysk dobierany jest na podstawie pewnych kryteriów. Przy wyborze należy zwrócić uwagę na następujące czynniki:

  • typ łożyska
  • wielkość łożyska
  • charakter pracy łożyska
  • temperatura pracy (zakres)
  • trwałość komponentu
  • wielkość prędkości obrotowej
  • obciążenia
  • dopuszczalne luzy

Mając na uwadze powyższe parametry, wybieramy optymalny środek smarny – decydując między innymi czy będzie to smar plastyczny, czy olej.

Rodzaje środków smarnych

Przed omówieniem poszczególnych składników środków smarnych, warto przedstawić informacje na temat tego, co w ogóle wchodzi w skład smarów plastycznych i olejów. I tym samym wyszczególniamy:

  • olej bazowy – mineralny i syntetyczny
  • zagęszczacze – w postaci mydła lub innych substancji organicznych, lub nieorganicznych
  • dodatki uszlachetniające

Rozróżnienie środków smarnych dokonywane jest według różnych kryteriów. Produkty możemy podzielić na przykład ze względu na rodzaj zagęszczacza. I na tej właśnie podstawie stworzona została poniższa charakterystyka:

  • smar wapniowy – odznacza się wyjątkową odpornością na naciski i wodę. Zapewnia wysoki poziom właściwości antykorozyjnych. Idealne rozwiązanie dla łożysk pracujących w niskiej temperaturze
  • smar litowy – uniwersalny i popularny smar litowy jest odporny na wodę. Charakteryzuje się między innymi bardzo dobrą stabilnością i przy pompowalności niską temperaturą
  • smar sodowy – smar wykorzystywany w łożyskach tocznych i ślizgowych – ale tylko w modelach, których temperatura pracy nie przekracza 120 stopni Celsjusza. Dedykowane środowiskom, w których łożysko nie ma kontaktu z wodą, ponieważ smar ten z łatwością w wodzie właśnie się rozpuszcza. Dostępny jest również w wariancie nierozpuszczalnym i mającym większy zakres temperatury pracy. Oznacza się go jako smar sodowy kompleksowy
  • smar bentonitowy i krzemionkowy – wysoka pompowalność, odporność na wodę i świetna alternatywa dla produktów standardowych, które nie radzą sobie lub nie są przeznaczone dla wysokich temperatur
  • smar glinowy – idealny smar dla przemysłu spożywczego. Niestety ma wadę, która dla niektórych może okazać się kluczowa – smar glinowy przeznaczony jest dla aplikacji, w których maksymalna temperatura wynosi 65 stopni Celsjusza
  • smar poliuretanowy – odporność na wodę oraz na utlenianie i wysoki poziom stabilności – to tylko kilka cech, jakimi zwykle opisuje się smary poliuretanowe. Stanowi idealne rozwiązanie dla łożysk wysokoobrotowych

Oleje bazowe i dodatki

Jak już wspomnieliśmy, środek smarny składa się również z olejów bazowych i ewentualnych substancji dodatkowych. Z tych pierwszych wyróżniamy przede wszystkim oleje syntetyczne, mineralne, poliglikolowe i silikonowe:

  • olej mineralny – najpopularniejszy olej bazowy, stosowany w ok. 90% produktach
  • olej syntetyczny – węglowodorowy – PAO to olej bazowy odznaczający się dosyć szerokim zakresem w przypadku temperatur. Do zalet tego rozwiązania zalicza się świetną odporność na utlenianie. Olej syntetyczny – węglowodorowy stosowany jest przeważnie przy dużych temperaturach
  • olej poliestrowy – POE to olej bazowy dedykowany aplikacjom, gdzie do czynienia mamy z wysoka temperaturą
  • olej silikonowy – olej bazowy rzadko wykorzystywany. Charakteryzuje się najlepszą ze wszystkich wymienionych tutaj substancji odpornością chemiczną. Dedykowany łożyskom narażonym na tlen, promieniowanie, bardzo duże temperatury i chemikalia
  • olej poliglikolowy – PAG to olej bazowy, który charakteryzuje się stabilnością i doskonałą smarnością. Parametry te są na najwyższym poziomie, względem innych wymienionych tu substancji. Nie zostawia zawiesin i dedykowany jest przede wszystkim ekstremalnym warunkom
  • fosforanowy ester – charakteryzuje się stałością przy utlenianiu i niskim ciśnieniem przy oparach. Dedykowany aplikacjom ognioodpornym

Dodatki

Składy smarów plastycznych często bogate są w różnego rodzaju dodatki, podnoszące poziomy konkretnych parametrów. Najczęściej wykorzystywane są następujące substancje:

  • dodatki stałe – dodatki, które między innymi poprawiają odporność. Do dodatków zalicza się na przykład dwusiarczki molibdenu
  • dodatki przeciwzużyciowe i przeciwzatarciowe – między innymi zmniejszają tarcie
  • dodatki adhezyjne – zwiększają przyczepność smaru
  • inhibitory przeciwrdzewne – zwiększają poziom zdolności antykorozyjnej
  • antyutleniacze – dzięki tej substancji smar nie ulega starzeniu się