Jakie wyróżnia się układy łożysk? Na pytanie odpowiadamy w dzisiejszym wpisie. Jeśli zatem szukasz szczegół na temat wyboru układu łożysk, zapraszamy do szybkiego zapoznania się z niniejszym artykułem.
- Co to jest układ typu łożysko ustalające – łożysko swobodne?
- Czym jest łożyskowanie nastawne i pływające?
Zarówno do prowadzenia, jak i podparcia wału, który się obraca, nierzadko potrzebne jest zastosowanie co najmniej dwóch łożysk. Komponenty w takich aplikacjach są z reguły na określoną odległość od siebie oddalone. Na takie rozwiązanie mówi się układ łożysk. Jakie wyróżnia się układy łożysk? Aktualnie powszechnie stosuje się tak zwany układ łożysko ustalone — łożysko swobodne, łożyskowanie pływające oraz łożyskowanie nastawne. Czym charakteryzują się wspomniane rozwiązania? Na pytania odpowiadamy poniżej.
Co to jest układ typu łożysko ustalające – łożysko swobodne?
W sytuacji, gdy wał jest łożyskowany na dwóch poprzecznych łożyskach, odległości między komponentami zarówno w oprawie, jak i na wale, z reguły nie są równe. Jest to spowodowane odchyłkami wykonawczymi i nagrzewaniem się samego układu. Jak rozwiązać ten problem? Najlepszą opcją jest wykorzystanie łożysk swobodnych, gdyż to właśnie te modele komepnsują wspomniane różnice odległości.
Za idealne łożyska swobodne uważa się głównie łożyska walcowe typu NU oraz N. W komponentach tego rodzaju pierścień z elementami tocznymi ma możliwość przesuwania się po bieżni tego pierścienia, który nie posiada obrzeży. Inne rodzaje łożysk — na przykład łożyska kulkowe zwykłe czy baryłkowe — także można wykorzystać jako łożyska swobodne. Przy czym dotyczy to tylko tych modeli, w których jeden z pierścieni osadza się z pasowaniem luźnym. A pasowanie luźne może otrzymać pierścień obciążany miejscowo — najczęściej chodzi o pierścień zewnętrzny.
W układzie łożysko ustalające — łożysko swobodne montuje się także — jak sama nazwa wskazuje — łożyska ustalające. To komponenty, które prowadzą dany wał osiowo i przejmują zewnętrzne obciążenia wzdłużne. To, jaki rodzaj zostanie ostatecznie wybrany na łożysko ustalające, zależy przede wszystkim od wartości sił osiowych oraz od tego, z jaką dokładnością wał w kierunku wzdłużnym ma być prowadzony.
Przykłady układu typu łożysko ustalające — łożysko swobodne
Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze układy typu łożysko ustalające — łożysko swobodne:
- łożysko kulkowe zwykłe — łożysko kulkowe zwykłe,
- łożysko baryłkowe — łożysko baryłkowe,
- łożyska kulkowe zwykłe — łożyska walcowe NU,
- łożyska kulkowe skośne dwurzędowe — łożyska walcowe NU,
- łożysko baryłkowe — łożysko walcowe NU,
- łożyska walcowe NUP — łożyska walcowe NU,
- łożysko kulkowe o czteropunktowym styku i walcowe typu NU — łożysko walcowe NU,
- dwa łożyska stożkowe — łożysko walcowe NU.
Bardzo dokładne prowadzenie osiowe gwarantuje przede wszystkim para łożysk kulkowych skośnych lub stożkowych, które są ustawione przeciwnie. Ogólnie zastosowanie łożyska kulkowego skośnego dwurzędowego zapewnia bardziej precyzyjne prowadzenie wzdłużne niż gdybyśmy wykorzystali w układzie model kulkowy zwykły lub baryłkowy. Więcej informacji na ten temat znajdziesz praktycznie w każdym katalogu producenta łożysk. Polecamy pobrać broszurę i zapoznać się z danymi technicznymi, aby mieć pewność, że ostatecznie zdecydujesz się na optymalny układ łożyskowy dla siebie.
Czym jest łożyskowanie nastawne i pływające?
Nastawne łożyskowanie to układ składający się z przeciwnie ustawionych łożysk kulkowych skośnych lub stożkowych. Podczas montażu pierścień łożyskowy tak daleko przesuwa się na osadzeniu, aż uzyska się odpowiedni lub i równie wymagane napięcie wstępne. To oznacza, że taki układ nastawny świetnie sprawdzi się szczególnie tam, gdzie wymagane jest precyzyjne prowadzenie — na przykład przy łożyskowaniu wrzeciona pracującego w obrabiarkach.
Jeśli chodzi o łożyskowanie nastawne, należy wybrać pomiędzy układem łożysk O a X. W pierwszym układzie wierzchołki stożków, które tworzą linie działania nacisków, kierują się na zewnątrz całego układu. W układzie X natomiast te same linie działania nacisków skierowane są do wewnątrz. Dodatkowo długość podparcia — czyli inaczej odległość między wierzchołkami (S) w układzie O jest większa. To wszystko oznacza, że w układzie O otrzymuje się przy przechyle dużo mniejszy luz.
Łożyskowanie pływające natomiast to rozwiązanie, które uważa się za bardziej ekonomiczne. Doskonale sprawdzi się tam, gdzie od układu nie wymaga się dokładnego osiowego prowadzenia danego wału. W łożyskowaniu pływającym doskonale sprawdzą się łożyska kulkowe zwykłe, kulkowe wahliwe i baryłkowe. Jeden z pierścieni w każdym łożysku musi być luźno pasowany — najczęściej dotyczy to pierścienia zewnętrznego.
